Ransomware-aanval: wat u in het eerste uur moet doen
Staat er een losgeldbericht op het scherm of worden bestanden onleesbaar? Wat u in het eerste uur doet, bepaalt hoeveel schade er ontstaat. Dit zijn de stappen, op volgorde. Bijgewerkt op 27 oktober 2026.
Waarom het eerste uur zo belangrijk is
Ransomware versleutelt niet alles tegelijk. Vaak gaat het van apparaat naar apparaat en zoekt het naar netwerkschijven en back-ups. Hoe sneller u de verspreiding stopt, hoe kleiner de schade. Tegelijk wilt u geen sporen wissen die nodig zijn voor onderzoek, herstel en een eventuele melding. Daarom deze volgorde.
De stappen in het eerste uur
- 01
Isoleer getroffen apparaten
Haal de netwerkkabel eruit en zet wifi uit. Zet het apparaat niet uit: het geheugen bevat sporen die later nodig zijn.
- 02
Schakel hulp in
Bel uw IT-partner of incident-responseteam. Gebruik een telefoon of een schoon apparaat, niet de mogelijk gehackte mail.
- 03
Stel back-ups veilig
Koppel back-upschijven en NAS los van het netwerk en controleer of ze nog onaangetast zijn, voordat u er iets mee doet.
- 04
Blokkeer toegang
Wijzig vanaf een schoon apparaat de wachtwoorden van beheeraccounts en blokkeer accounts die zich vreemd gedragen.
- 05
Leg alles vast
Noteer tijdstippen, maak een foto van het losgeldbericht en schrijf op wat u heeft gezien en gedaan.
- 06
Meld op tijd
Gaat het om persoonsgegevens, meld dan binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Valt u onder de Cyberbeveiligingswet, dan geeft u binnen 24 uur een eerste melding bij het CSIRT en uw toezichthouder. Doe ook aangifte bij de politie.
Wat u beter niet doet
Niet meteen betalen
Betalen geeft geen garantie dat u uw gegevens terugkrijgt en financiert nieuwe aanvallen.
Niet uitzetten of wissen
Uitzetten of opnieuw installeren wist sporen die nodig zijn om te zien hoe de aanvaller binnenkwam.
Niet te vroeg herstellen
Zet geen back-up terug voordat duidelijk is hoe de aanvaller binnenkwam. Anders begint het opnieuw.
Niet via de gehackte mail
Aanvallers lezen soms mee. Overleg via telefoon of een apart kanaal.
Voorbereiden: regel dit vóór een aanval
- Het noodnummer van uw IT-partner op papier, niet alleen in de computer
- Een back-up die offline of onveranderbaar is opgeslagen
- Een kort incidentplan: wie beslist, wie belt wie
- De contactgegevens van het NCSC, uw toezichthouder en de Autoriteit Persoonsgegevens
- Eén keer per jaar een oefening met het hele team
Hoe Xcitium dit voorkomt
Het beste eerste uur is het uur dat u niet nodig heeft. ZeroDwell laat onbekende bestanden afgeschermd draaien, zodat ransomware niets kan versleutelen. Gebeurt er toch iets, dan grijpt het 24/7 SOC van Xcitium direct in, zonder uurtarief.
- ✓ ZeroDwell tegen onbekende ransomware
- ✓ Bescherming van netwerkschijven en NAS
- ✓ 24/7 SOC dat direct ingrijpt
- ✓ Hulp bij onderzoek en herstel
Maak uw dekking compleet
Ransomware voorkomen
Tien maatregelen tegen ransomware, op volgorde van impact.
BekijkManaged EDR
24/7 SOC dat uw endpoints bewaakt, onderzoekt en direct ingrijpt.
BekijkZeroDwell-containment
Onbekende bestanden draaien in een virtuele omgeving tot vaststaat of ze te vertrouwen zijn.
BekijkNetwork Share Protection
Bescherming van fileservers en NAS tegen versleuteling vanaf elk apparaat.
BekijkVeelgestelde vragen
Moet ik het losgeld betalen?
Het advies van het NCSC en de politie is: liever niet. Er is geen garantie dat u uw gegevens terugkrijgt en u financiert nieuwe aanvallen. Overleg altijd eerst met uw incident-responseteam.
Kan ik mijn bestanden zelf ontsleutelen?
Soms. Op nomoreransom.org, een initiatief van Europol en de Nederlandse politie, staan gratis ontsleutelaars voor bekende varianten. Gebruik ze pas na overleg, zodat u geen sporen wist.
Moet ik altijd melden?
Bij een datalek met persoonsgegevens meldt u binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Valt u onder de Cyberbeveiligingswet, dan geldt ook een meldplicht bij het CSIRT en uw toezichthouder. Aangifte bij de politie raden wij altijd aan.
Kan Spiredesk helpen bij een aanval?
Ja. Bel ons, dan schakelen wij met u en het SOC van Xcitium. Klanten met Managed EDR krijgen incident response zonder uurtarief.
Ransomware-aanval: het eerste uur in uw omgeving?
Wij laten in een korte demo zien hoe het werkt, bespreken uw situatie en maken een voorstel. Vrijblijvend en in het Nederlands.
Productinformatie: xcitium.com. Xcitium, ZeroDwell, OpenEDR en bijbehorende logo's zijn merken van Xcitium Inc.